Τι είναι το Πιστοποιητικό φερεγγυότητας ενοικιαστή;
Το Πιστοποιητικό Φερεγγυότητας Ενοικιαστή είναι ένα νέο ψηφιακό εργαλείο που σχεδιάζεται να λειτουργήσει ως «Τειρεσίας των ενοικιαστών», δίνοντας στους ιδιοκτήτες εικόνα για τη συνέπεια πληρωμών και τη συμπεριφορά ενός υποψήφιου ενοικιαστή. Θα εκδίδεται ηλεκτρονικά και θα συγκεντρώνει πληροφορίες για οφειλές, δικαστικές αποφάσεις για απλήρωτα ενοίκια ή σοβαρές φθορές σε ακίνητα, δημιουργώντας ένα είδος credit profile για την αγορά κατοικίας.
Στόχος του μέτρου είναι να περιοριστούν τα φαινόμενα κακοπληρωτών και να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των ιδιοκτητών, ώστε περισσότερα ακίνητα να βγαίνουν στην αγορά ενοικίασης. Παράλληλα, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για πιο καθαρή και διαφανή σχέση μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή.
Πώς θα λειτουργεί ο «Τειρεσίας των Ενοικιαστών»;
Το πιστοποιητικό θα συνδέεται με το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους και την πλατφόρμα «Μίδας», ένα νέο πληροφοριακό σύστημα για την καταγραφή και διαχείριση των μισθώσεων και των σχετικών υποχρεώσεων. Ο υποψήφιος ενοικιαστής θα μπορεί να αιτείται ηλεκτρονικά την έκδοση του πιστοποιητικού, το οποίο στη συνέχεια θα μπορεί να παρουσιάζει σε ιδιοκτήτες ή μεσιτικά γραφεία κατά τη διαδικασία εύρεσης κατοικίας.
Τι θα περιλαμβάνει το score αξιοπιστίας σας;
Ενδεχόμενες δικαστικές αποφάσεις σχετικές με μισθώσεις (π.χ. εξώσεις για απλήρωτα ενοίκια).
Σοβαρές εκκρεμείς οφειλές που συνδέονται με μισθωτήρια συμβόλαια.
Πιθανώς και δείκτες φερεγγυότητας, σε μορφή αξιολόγησης (score), για γρήγορη ανάγνωση από ιδιοκτήτες.
Οι επιπτώσεις για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές
Για τους ιδιοκτήτες: Λιγότερο ρίσκο και διαφάνεια
Για τους ιδιοκτήτες, το Πιστοποιητικό Φερεγγυότητας Ενοικιαστή λειτουργεί ως ένα επιπλέον φίλτρο ασφάλειας πριν την επιλογή ενοικιαστή. Δίνει τη δυνατότητα να σταθμίσουν τον κίνδυνο καθυστέρησης πληρωμών ή ζημιών στο ακίνητο, μειώνοντας την αβεβαιότητα σε μια αγορά που τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ιδιαίτερα απαιτητική.Σε συνδυασμό με την τάση για υποχρεωτική πληρωμή ενοικίων μέσω τραπεζικού συστήματος, το πιστοποιητικό μπορεί να ενισχύσει τη διαφάνεια και τη φορολογική συμμόρφωση, αφού περιορίζει τις «μαύρες» συναλλαγές και βοηθά στη διασταύρωση των στοιχείων από την ΑΑΔΕ. Αυτό μπορεί μακροπρόθεσμα να οδηγήσει σε πιο σταθερές αποδόσεις για τους ιδιοκτήτες και καλύτερη εικόνα του ρίσκου κάθε μίσθωσης.
Για τους ενοικιαστές: Διαβατήριο αξιοπιστίας ή φίλτρο αποκλεισμού;
Για τους συνεπείς ενοικιαστές, το νέο πιστοποιητικό μπορεί να λειτουργήσει ως διαβατήριο αξιοπιστίας,, δίνοντάς τους πλεονέκτημα σε μια αγορά με υψηλή ζήτηση και περιορισμένη προσφορά κατοικιών. Ένας ενοικιαστής με καθαρό ιστορικό και θετική αξιολόγηση ενδέχεται να διαπραγματεύεται ευκολότερα, είτε στο ύψος του ενοικίου είτε στους όρους της μίσθωσης.
Ωστόσο, το μέτρο έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και συζήτηση γύρω από τα προσωπικά δεδομένα και τον κίνδυνο στιγματισμού ενοικιαστών που αντιμετώπισαν οικονομικές δυσκολίες στο παρελθόν. Τίθεται επίσης το ερώτημα πώς θα εξασφαλιστεί η ορθή και δίκαιη αποτύπωση της πραγματικής κατάστασης του κάθε πολίτη, χωρίς ακραίο αποκλεισμό από τη στέγη.
Το συγκεκριμένο μέτρο κινδυνεύει στην πράξη να λειτουργήσει ως «φίλτρο αποκλεισμού» από τη στέγη για χιλιάδες νοικοκυριά, ενώ μπορεί να πυροδοτήσει ακόμη μεγαλύτερη άνοδο στα ενοίκια. Αν χωρίσει τους ενοικιαστές σε «υψηλού ρίσκου» και «χαμηλού ρίσκου», υπάρχει ο ορατός φόβος να δημιουργηθούν ενοικιαστές δύο κατηγοριών, με τους πιο αδύναμους οικονομικά να πληρώνουν ακριβότερο μίσθωμα απλώς και μόνο λόγω του προφίλ τους.
Χρονοδιάγραμμα: Πότε γίνεται υποχρεωτικό;
Το Πιστοποιητικό Φερεγγυότητας έχει ανακοινωθεί ως μέτρο που αναμένεται να μπει σε πλήρη εφαρμογή το 2026, με σταδιακή ενσωμάτωση στις διαδικασίες ενοικίασης. Αυτή τη στιγμή δεν έχει καταστεί ακόμα υποχρεωτικό για όλες τις μισθώσεις, αλλά προετοιμάζεται θεσμικό πλαίσιο που θα το συνδέει με τις ψηφιακές μισθώσεις και τις τραπεζικές πληρωμές των ενοικίων.
Μέχρι να αποσαφηνιστούν πλήρως οι λεπτομέρειες, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές καλό είναι:
Να ενημερώνονται συστηματικά για τις αλλαγές στο νομικό πλαίσιο.
Να συζητούν με λογιστές ή νομικούς συμβούλους πριν λάβουν αποφάσεις που επηρεάζουν μακροχρόνιες μισθώσεις.
Να κρατούν σε τάξη τα φορολογικά και συμβατικά τους στοιχεία, ώστε να προσαρμοστούν ομαλά στο νέο περιβάλλον.
Πιστοποιητικό Φερεγγυότητας vs Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ)
Παράλληλα με το Πιστοποιητικό Φερεγγυότητας, το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) παραμένει ήδη υποχρεωτικό για κάθε ακίνητο που ενοικιάζεται ή πωλείται στην Ελλάδα. Το ΠΕΑ εκδίδεται από μηχανικό, κατατάσσει το ακίνητο σε ενεργειακή κατηγορία και πρέπει να αναγράφεται σε αγγελίες και να επισυνάπτεται στο μισθωτήριο που δηλώνεται στην ΑΑΔΕ.
Έτσι, διαμορφώνεται ένα νέο «δίπολο» πιστοποιητικών:
Από τη μία, η ποιότητα και ενεργειακή απόδοση του ίδιου του ακινήτου.
Από την άλλη, η φερεγγυότητα και συνέπεια του ενοικιαστή.
Μαζί δημιουργούν μια πιο δομημένη, τυποποιημένη και ιδανικά ασφαλέστερη αγορά ενοικίασης για όλες τις πλευρές.
Το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί τον Μάιο του 2026.
